Het gaat, aldus het ANP, om het geheel verlaten Skrunda-1 dat tijdens het Sovjettijdperk dienst deed als radarbasis. Letland was tussen 1944 en 1991 onderdeel van de voormalige USSR. De spookstad bevindt zich 150 kilometer ten westen van de Letse hoofdstad Riga. Er kan geboden worden vanaf 150.000 lat (ongeveer 210.000 euro) en de gelukkige koper van Skrunda-1 wordt eigenaar van 45 hectare grond, tien appartementsblokken, twee nachtclubs, een winkelcentrum, een kinderdagverblijf en een saunacomplex.

Geen geld, en zo te zien is het een ideale locatie voor een lekker grauwe postapocalyptische film. 
Night of the Ondode Roodgardisten.
De Terreur van de Tsaar.
Volkscommissaris Vlad.


Het voormalig Oostblok doet tegenwoordig vaak dienst als filmdecor. Al was het alleen maar vanwege de ongerepte natuur. Zie Defiance dat werd opgenomen in buurland Lithouwen. De belangrijkste reden waarom ook veel westerse horrorfilms tegenwoordig naar het Oosten trekken, is echter natuurlijk dat het er goedkoop is. Hier en hier leest u alles over de voordelen van filmen in de Oekraïne, Praag, Bucharest, Budapest, Kiev en Moskou.

Jammer alleen dat het voor veel goedkope horrorfilmers eigenlijk weinig uitmaakt waar ze filmen. Bloed en enge gebouwen heb je overal. Zelf zie ik toch het liefst films die ook een verhaal vertellen dat iets met dat boeiende decor te maken heeft, met de cultuur en geschiedenis van de regio. Wat dat betreft kan men zich beter wenden tot de Oost-Europeanen zélf, en tot Imagine dit jaar.

Wie de films van Aleksey Balabanov (Of Freaks and Men, Brother, Cargo 200) wel eens gezien heeft, zal zich inktzwarte dramathrillers herinneren, doordrenkt van pessimisme en wodka. Schitterende films, daar niet van, en gerechtvaardigd door een geschiedenis vol lijden, maar zo zwaar op de hand hoeft het gelukkig niet altijd te zijn. 

Neem Tears for Sale (Servië 2008). Ook al is Servië, zoals de film zelf zegt ‘een land dat geen gebrek heeft aan oorlogen', regisseur Uros Stojanovic maakt er een uitbundig sprookje van. De kleine bruine Boginja en blonde Ognjenka hunkeren naar een man, maar waar vind je in Servië nog een levend exemplaar? Met vondsten als betaalde ‘weeklagers' op begrafenissen, de 'Mijngaard' en 'De Koning van de Charleston' - een absolute aanrader. Heerlijk slavisch grimlachen.

Fascinerend is het SF-epos Inhabited Island (Fyodor Bondarchuk, Rusland 2009). Ruimteavonturier Maxim landt op een planeet waar een staalhard totalitair regime heerst en mysterieuze zendtorens de bevolking patriottisch houden. Deze duurste Russische productie aller tijden barst van het heerlijke spektakel: een vlucht per zeppelin over de wastelands; een enorme tankslag...

Inhabited Island blijft me ook boeien, omdat ik de film politiek niet helemaal kan plaatsen. Natuurlijk verwijst hij naar de treurige dagen van stalinistische dictatuur, maar daarin is de film een beetje dubbel. Vergelijk het met Starship Troopers, dat destijds ook mensen in verwarring bracht. Is het parodie, kritiek of verheerlijking? Het heeft, vind ik, toch iets verknipts om te fantaseren over een verre planeet waar alles weer lijkt op de partijdictatuur waaraan je net bent ontsnapt - en dan als helden te kiezen voor Maxim, die met zijn blonde krullen, hoofddoek en rode overall zo kan zijn weggelopen uit een Agit-propfilm, en zijn maatje Gai, die eruitziet alsof hij net is gedemobiliseerd uit Tsjetsjenië. Soms verdenk ik de makers van Inhabited Island ervan stiekem ook een beetje nostalgisch te zijn naar het grote Russische Sovjetrijk.

Misschien vergis ik me. Maar dat is natuurlijk ook het spannende aan Eastern Promises: wanneer Oost-Europeanen zélf de regie voeren, staat niet bij voorbaat vast dat de uitkomst zonder discussie zal blijven. Zo blijft Imagine onvoorspelbaar.

En wie ben ik eigenlijk om mensen van sovjetnostalgie te beschuldigen, terwijl ik geniet van de internetfoto's van Skrunda-1 of een van die ontelbare andere overblijfselen van het spook dat door Europa waarde?

Barend de Voogd